De oorlog in het Midden-Oosten en de opnieuw stijgende energieprijzen maken pijnlijk duidelijk hoe afhankelijk Nederland nog is van fossiele energie. Uit een rondgang van de Nederlandse Vereniging Duurzame Energie (NVDE) langs 14 bedrijven en bedrijventerreinen blijkt dat ondernemers daarom massaal van het gas af willen. “Bedrijven voelen elke dag wat afhankelijkheid betekent,” zegt Olof van der Gaag, voorzitter van de NVDE. “Ze willen vooruit, minder kwetsbaar zijn en hun eigen energie opwekken. Die beweging is al in volle gang.”

Uit de rondgang blijkt dat ondernemers in hoog tempo investeren in verduurzaming. Gedreven door hoge prijzen, geopolitieke onzekerheid en eigen ambities zoeken zij naar manieren om hun energievoorziening zelf te regelen. Ze zien grote kansen in een combinatie van zon, wind, opslag en samenwerking met andere bedrijven.

Tegelijk lopen ze tegen een harde realiteit aan: tijdens de stroomspits zit het elektriciteitsnet te vol. Netcongestie zorgt voor lange wachttijden voor nieuwe of zwaardere aansluitingen. Voor veel bedrijven voelt dat als stilstand. Maar stilzitten doen ze niet. Ondernemers zoeken elkaar op, delen kennis en stemmen hun energiegebruik op elkaar af. Door samen te werken in energiecoöperaties en slimme lokale systemen, kunnen ze tóch stappen zetten richting elektrificatie en minder gasgebruik.

Albert Heijn is bijvoorbeeld bezig om haar duizenden vrachtauto’s en bestelbusjes te vervangen door elektrische. Zonnepanelen, opslag en liefst ook windenergie helpen om de auto’s te kunnen opladen. Sebastien Richard, Albert Heijn: “Netcongestie maakt dit uiteraard lastiger, maar gaat dit proces niet stoppen. Onze ambitie om uitstoot te verminderen is leidend. Daar komt bij dat elektrisch rijden inmiddels betaalbaarder is dan fossiel. De huidige hoge dieselprijzen onderstrepen dat nog maar eens”.

Wim Schilders van Energiehandelsplatform Pannenweg, waar bedrijven elkaar energie leveren: “Sinds de energieprijzen door de oorlog in het Midden-Oosten sterk oplopen, lachen we ons drie slagen in de rondte.”

De sleutel ligt volgens de NVDE in lokale opwek. Door zon en vooral wind te combineren met opslag en onderlinge levering, kunnen bedrijven hun energie betaalbaar en betrouwbaar organiseren. Dat verlaagt kosten en maakt hen minder afhankelijk van grillige fossiele markten.

Van der Gaag: “Zelfs met een vol stroomnet laten ondernemers zien dat het kan. Door samen te werken, komen ze wél vooruit. Maar dan moeten ze ook letterlijk de ruimte krijgen om energie op te wekken.”

Veel gemeenten en provincies hebben een te restrictief beleid op de ontwikkeling van zon en windprojecten. Er zijn te weinig kansrijke zoekgebieden en zelf waar locaties gevonden worden ketsen projecten dikwijls af op bezwaren van de raad en omwonenden. De NVDE bepleit dat initiatiefnemers die om locaties vragen voor opwek en opslag van duurzame energie veel welwillender tegemoetgekomen worden als die projecten helpen aan een oplossing bij vraagcongestie en de ontwikkeling en verduurzaming van bedrijven. Daarnaast moeten procedures veel sneller doorlopen kunnen worden. De urgentie is duidelijk: wie nu investeert in eigen duurzame energie, maakt zich weerbaar in een onzekere wereld.

Lees hier de volledige rondgang met alle 14 van de onderstaande cases

Afbeelding: luchtfoto Fujifilm Tilburg