Nederland staat midden in de grootste verandering van het energiesysteem sinds de introductie van aardgas. We stappen steeds sneller over van fossiele brandstoffen zoals aardgas, olie en kolen naar duurzame energiebronnen zoals zon, wind, aardwarmte en groen gas. Deze energietransitie is noodzakelijk om klimaatverandering tegen te gaan, onze afhankelijkheid van energie-import te verminderen en een betrouwbaar, betaalbaar en toekomstbestendig energiesysteem op te bouwen. Op deze pagina leggen we uit wat duurzame energie is, welke vormen er zijn, hoe Nederland ervoor staat en welke rol de duurzame energiesector en de Nederlandse Vereniging Duurzame Energie (NVDE) spelen in deze transitie.
Wat is duurzame energie?
Duurzame energie is energie die wordt opgewekt uit natuurlijke bronnen die voortdurend worden aangevuld en daardoor vrijwel onuitputtelijk zijn. Denk aan zonlicht, wind, water, bodemwarmte en biomassa. In tegenstelling tot fossiele brandstoffen veroorzaken deze energiebronnen tijdens het opwekken nauwelijks CO₂-uitstoot en dragen zij bij aan een schoner en duurzamer energiesysteem. Daarom wordt duurzame energie ook wel hernieuwbare of groene energie genoemd.
De overstap naar duurzame energie is een van de belangrijkste maatschappelijke opgaven van deze tijd. Fossiele brandstoffen zijn verantwoordelijk voor een groot deel van de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen, die leiden tot klimaatverandering en extremer weer. Door over te stappen op duurzame energie verminderen we deze uitstoot, verbeteren we de luchtkwaliteit en maken we Nederland minder afhankelijk van de import van olie en gas. Tegelijkertijd investeren we in een energiesysteem dat op de lange termijn betrouwbaar, betaalbaar en economisch aantrekkelijk is.
Nederland werkt daarom toe naar een volledig klimaatneutraal energiesysteem in 2050. De omschakeling is inmiddels in volle gang. In het eerste kwartaal van 2026 kwam al 54% van de Nederlandse elektriciteitsproductie uit hernieuwbare bronnen, vooral dankzij de sterke groei van windenergie op zee en zonne-energie
De belangrijkste vormen van duurzame energie
Nederland bouwt niet op één duurzame energiebron. Juist de combinatie maakt ons energiesysteem sterk. In 2025 kwam 22,7 procent van het totale Nederlandse energieverbruik uit hernieuwbare bronnen. Voor elektriciteit ligt dat aandeel al veel hoger: hernieuwbare bronnen produceerden in 2025 bijna 66 miljard kilowattuur.
Zonne-energie
Nederland is in korte tijd een zonneland geworden. Zonnepanelen op woningen, scholen, bedrijfspanden en zonneparken zetten zonlicht rechtstreeks om in elektriciteit. In 2025 leverden zonnepanelen bijna 26 miljard kilowattuur stroom. De zon levert vooral overdag en in de zomer veel energie. → Lees meer over zonne-energie
Windenergie
Nederland heeft wind in overvloed. Windturbines op land en op zee produceerden in 2025 samen ruim 32 miljard kilowattuur elektriciteit. Windenergie levert ook ’s nachts stroom en juist in de winter vaak veel energie. Daardoor vullen zon en wind elkaar goed aan. → Lees meer over windenergie
Aardwarmte (geothermie)
Diep onder Nederland zit warmte die het hele jaar beschikbaar is. Met aardwarmte, of geothermie, wordt warm water uit diepe aardlagen gebruikt om bijvoorbeeld kassen, gebouwen en woonwijken te verwarmen. In 2025 leverde aardwarmte ruim 7,7 petajoule duurzame energie. → Lees meer over aardwarmte
Omgevingswarmte
Ook de lucht, bodem en het oppervlaktewater bevatten warmte. Een warmtepomp haalt die energie naar binnen en gebruikt haar om woningen en gebouwen te verwarmen. Buitenluchtwarmte en bodemwarmte waren in 2025 samen goed voor ongeveer 9 procent van alle hernieuwbare energie in Nederland.
Biomassa en groen gas
Mest, gft, rioolslib en andere organische reststromen bevatten bruikbare energie. Ze kunnen worden ingezet voor warmte of worden vergist tot biogas. Na zuivering ontstaat groen gas dat aardgas kan vervangen. Vooral waar elektrificatie moeilijk is, kan dat waardevol zijn. Biomassa leverde in 2025 nog altijd 34 procent van alle hernieuwbare energie in Nederland. → Lees meer over biomassa en groen gas
Waterstof
Groene waterstof maakt duurzame elektriciteit bruikbaar als grondstof, brandstof en vorm van energieopslag. Waterstof is vooral belangrijk waar directe elektrificatie lastig is, bijvoorbeeld in delen van de industrie en het zware transport. Ook kan waterstof grote hoeveelheden duurzame energie bewaren voor een later moment. → Lees meer over waterstof
De kracht zit in de combinatie
Geen enkele energiebron kan Nederland alleen van duurzame energie voorzien. Zon en wind leveren grote hoeveelheden schone elektriciteit. Aardwarmte en warmtepompen leveren duurzame warmte. Groen gas en waterstof kunnen uitkomst bieden waar elektriciteit niet altijd de beste oplossing is.
De energietransitie draait daarom niet om één winnaar. De kracht zit in een slimme mix van duurzame bronnen die elkaar aanvullen. Zo bouwen we aan een betrouwbaar energiesysteem met steeds minder fossiele energie en steeds meer energie van eigen bodem.
Waarom is duurzame energie belangrijk?
De overstap naar duurzame energie heeft meerdere voordelen die verder gaan dan alleen klimaatwinst:
Het vermindert de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen uit het buitenland, waardoor Nederland minder gevoelig is voor internationale energiecrises en prijsschommelingen. Het draagt bij aan schonere lucht en minder CO2-uitstoot, wat essentieel is om de opwarming van de aarde te beperken. En het biedt economische kansen: de duurzame energiesector in Nederland vertegenwoordigt inmiddels meer dan 6.000 bedrijven, een omzet van ruim €41 miljard en meer dan 250.000 banen.
Voor huishoudens betekent de overstap naar duurzame oplossingen — zoals een warmtepomp of een elektrische auto — ook directe besparingen op de energierekening, terwijl bedrijven en de industrie investeren in zonneparken, windprojecten en groene waterstof om hun productieprocessen te verduurzamen.
Actuele Nederlandse statistieken en doelstellingen
Nederland bevindt zich in een fase van versnelling op het gebied van duurzame energie. Een aantal kerncijfers en doelen voor de komende jaren:
In het eerste kwartaal van 2026 kwam 54% van de Nederlandse elektriciteit uit hernieuwbare bronnen, een stijging van 47% het jaar ervoor. Windenergie droeg hier het sterkst aan bij, met een productiegroei van 43% ten opzichte van een jaar eerder.
Elk jaar markeert Green Energy Day het moment waarop alle duurzame energie die Nederland dat jaar zal produceren, "verbruikt" zou zijn als je het over het hele jaar zou uitsmeren. In 2026 viel deze dag op 30 maart — eerder dan in voorgaande jaren, wat laat zien dat het aandeel duurzame energie in de totale energiemix blijft groeien.
Het kabinet heeft als tussendoel gesteld dat in 2030 27% van het totale Nederlandse energiegebruik (niet alleen elektriciteit, maar ook warmte en mobiliteit) uit hernieuwbare bronnen moet komen. De einddoelstelling is een volledig CO2-neutraal energiesysteem in 2050, in lijn met de Europese klimaatafspraken.
Om dit te realiseren wordt er fors geïnvesteerd in infrastructuur: het elektriciteitsnet wordt uitgebreid met nieuwe kabels en stations, er komt een landelijk waterstofnetwerk, en er worden leidingen aangelegd voor warmte en CO2-transport. Daarnaast wijzigen subsidieregelingen zoals de ISDE (Investeringssubsidie duurzame energie en energiebesparing) vanaf 2026, en wordt de salderingsregeling voor zonnepanelen vanaf 2027 afgebouwd.
De rol van de duurzame energiesector en NVDE
De energietransitie wordt mogelijk gemaakt door duizenden bedrijven die elke dag werken aan de productie, opslag, distributie en toepassing van duurzame energie. De Nederlandse Vereniging Duurzame Energie (NVDE) is de brancheorganisatie die deze sector vertegenwoordigt en versterkt.
NVDE verenigt meer dan 1600 bedrijven, samen goed voor een omzet van ruim €41 miljard en meer dan 250.000 werkgelegenheid. Onze leden zijn actief in alle vormen van duurzame energie: van zonne- en windenergie tot aardwarmte, groen gas, waterstof en energiebesparing in de gebouwde omgeving.
Als vereniging zet NVDE zich in voor:
Beleidsbeïnvloeding — NVDE adviseert het kabinet, de Tweede Kamer en andere overheden over wet- en regelgeving die de energietransitie versnelt of belemmert, en publiceert position papers en onderzoeken (zoals TNO-studies) die de impact van beleidskeuzes onderbouwen.
Verbinding tussen sector en overheid — NVDE zorgt dat de praktijkkennis van bedrijven die dagelijks met duurzame energie werken, doorklinkt in nationaal en regionaal energiebeleid.
Versnelling van de uitrol — Door knelpunten te signaleren — zoals netcongestie, vergunningsprocedures en het aansluitoffensief voor het elektriciteitsnet — draagt NVDE bij aan een sneller tempo van de energietransitie.
Kennisdeling — Via nieuwsberichten, podcasts, evenementen en nieuwsbrieven houdt NVDE de sector, media en beleidsmakers op de hoogte van de laatste ontwikkelingen rond duurzame energie in Nederland.
NVDE gaat uit van een "oranje-groene" energietransitie: een overstap naar duurzame energie uit eigen land, die Nederland onafhankelijker maakt van energie-import en tegelijk economische kansen creëert voor Nederlandse bedrijven en werknemers
Veelgestelde vragen over duurzame energie
Wat is duurzame energie precies?
Duurzame energie is energie opgewekt uit bronnen die natuurlijk worden aangevuld, zoals zon, wind, water, aardwarmte en biomassa. Deze bronnen raken niet op en stoten veel minder CO2 uit dan fossiele brandstoffen.
Welke vormen van duurzame energie zijn er in Nederland?
De belangrijkste vormen zijn zonne-energie, windenergie (op land en op zee), aardwarmte, biomassa, groen gas en groene waterstof. Elke vorm heeft een eigen toepassing binnen het energiesysteem, van elektriciteitsopwekking tot verwarming en industriële processen.
Hoeveel procent van de Nederlandse energie is duurzaam?
In het eerste kwartaal van 2026 kwam 54% van de Nederlandse elektriciteit uit hernieuwbare bronnen. Het kabinet streeft naar 27% duurzame energie in de totale energiemix (elektriciteit, warmte en mobiliteit samen) in 2030.
Wat is het verschil tussen duurzame energie en hernieuwbare energie?
In de praktijk worden deze termen vaak als synoniemen gebruikt. Beide verwijzen naar energie uit bronnen die niet opraken en die het milieu minder belasten dan fossiele brandstoffen.
Waarom is de overstap naar duurzame energie belangrijk?
De overstap vermindert de afhankelijkheid van fossiele brandstofimport, verlaagt de CO2-uitstoot, levert economische kansen op voor Nederlandse bedrijven en kan huishoudens op termijn geld besparen via bijvoorbeeld warmtepompen en elektrisch rijden.
Wat doet NVDE op het gebied van duurzame energie?
NVDE is de brancheorganisatie van meer dan 6.000 bedrijven in de duurzame energiesector. NVDE adviseert overheden, voert onderzoek uit en zet zich in voor beleid dat de energietransitie in Nederland versnelt.
Wanneer is Nederland volledig overgestapt op duurzame energie?
Het kabinet streeft naar een volledig CO2-neutraal energiesysteem in 2050, met 27% duurzame energie als tussendoel voor 2030.