Wat doen festivals om hun stroomvoorziening te verduurzamen? Veel. Sterker nog, festivals zijn prachtige biotopen om innovatieve technieken uit te proberen. Menig bedrijf wist van daar uit haar producten als batterijen te testen en een marktdoorbraak te bereiken. NVDE’er Joris Wijnhoven ging kijken op een paar zomerfestivals en doet verslag.

Poosje geleden dat ik op Lowlands was, jaartje of dertig? Sindsdien is het festival uitgegroeid tot niet minder dan een stad, met alle energieinfra van dien. Op uitnodiging van het Nationaal Klimaat Platform krijgen we de kans een kijkje te nemen achter de schermen. Kees Lamers van organisator MOJO Concerts neemt een groep mensen die werkt aan de energietransitie backstage op sleeptouw. Mooie anekdote: in 1993 fikste Mike’s Techniek Dienst het watersysteem op Lowlands. Inmiddels is MTD een bedrijf met een paar honderd werknemers dat opereert in 15 landen.

Dieselverbruik gehalveerd

Net als bij veel andere festivals is de wens om af te komen van dieselaggregaten en over te stappen op elektriciteit uit het net het grootste energie-issue. De eigenaar van het terrein waar Lowlands (en twee andere grote festivals, waaronder het dit jaar vanwege de hitte afgelaste dancefestival Defcon.1) gehouden wordt is Walibi, het nabijgelegen pretpark. Tijdens het festival wordt gebruik gemaakt van de (vanzelfsprekend grote) aansluiting van het pretpark. Op het festivalterrein zijn in een paar jaar tijd al vijf transformatoren gebouwd, waarmee de stroom steeds verder over het terrein verdeeld wordt. Sinds 2023 is het verbruik van (bio)diesel al gehalveerd naar 89.000 liter.

Meer transformatoren zitten in de planning, maar er zijn zorgen of dat allemaal past binnen de aansluiting van Walibi, die zichzelf beschouwd als éérste belanghebbende. Een eigen aansluiting zou soelaas bieden, maar daarbij doet zich het probleem voor dat het festival dan voor een heel jaar betaalt, terwijl ze (inclusief het opbouwen en afbreken) maar een paar weken op het terrein aanwezig is. Dan is 100.000 euro per jaar veel geld. Netbeheerder Alliander erkent dat probleem en werkt aan blokcontracten, waarbij je een transportrecht over een bepaalde periode koopt.

Stroom zat

Ironisch, om niet te zeggen wrang is het wel: de parkeerplaats van Walibi is een van de grootste solar carports van ons land en om het festivalterrein heen wemelt het van de windmolens. Die zijn echter alleen aangesloten op het hoofdnet. Er is dus stroom zat, maar even inpluggen op die molens is er niet bij: dat mag niet van de ACM. Het is de tragiek van Flevoland: het is er vergeven van de duurzame stroom, maar die is niet vanzelfsprekend beschikbaar voor de inwoners of (in dit geval) gasten van de provincie. Zou het een optie zijn een energyhub te vormen met het evenemententerrein, de solar carport en de nabijgelegen batterij, om zo een groepcontract te kunnen sluiten? Lamers zucht er een beetje bij. Alle opties zijn bekeken, maar vooralsnog zijn er te veel beren op de weg.

2030 klimaatneutraal

Tijdens de nazit vat Pallas Agterberg, Challenge Officer van Alliander, de situatie samen. De infra én de opwekcapaciteit zijn in de buurt van het festival aanwezig. Je kunt er alleen niet bij. Er is ook een aansluiting, maar die deel je. Voor een deel zit de oplossing in de vraag hoe je een aansluiting, die op zich groot genoeg is, beter kunt benutten. Wat kun je uit het net halen? Dat zit hem in regels. Daarnaast moet je kijken of je nog meer kunt doen aan het afvlakken van pieken, wat samenwerking vereist. Tot slot kun je naar je bronnen kijken, of de inzet van batterijen.

Lowlands wil in 2030 helemaal klimaatneutraal zijn. En circulair. Nog een paar jaar de tijd dus om oplossingen te vinden voor wat lijkt vooral administratieve problemen. Moet lukken.