De groei van het aantal huishoudens en bedrijven dat op de wachtlijst staat voor een netaansluiting vlakt af, zo blijkt uit de Stand van de Uitvoering van Netbeheer Nederland en de bijbehorende Kamerbrief op 5 oktober 2026. Dat is goed nieuws. Toch is er nog volop werk aan de winkel. Het aangevraagde vermogen neemt nog toe. De netbeheerders werken keihard aan zowel het uitbreiden van het net als het faciliteren van betere benutting hiervan. “Sneller bouwen aan het net kan en moet. Flexibel gebruik groeit gelukkig, maar dat kan nog meer gestimuleerd worden, want het net is ook heel veel uren níet vol,” zegt Olof van der Gaag, voorzitter Nederlandse Vereniging Duurzame Energie.
Twee jaar praten, twee jaar bouwen
Het blijft heel belangrijk om het streven ‘twee jaar praten, twee jaar bouwen’ aan netinfrastructuur echt te realiseren, in plaats van de acht jaar die vergunningen en het vinden van ruimte nu vaak vragen. Procedures voor netuitbreidingen kunnen ook binnen de bestaande regelgeving versneld worden, zoals al bleek bij de crisisaanpak netcongestie en de suggesties die de NVDE daar eerder voor deed. In de Stand van de Uitvoering laat Netbeheer Nederland weten dat er bij de uitbreiding van het middenspanningsnet minder gerealiseerd is dan verwacht, mede door lange vergunningsprocedures en ruimtelijke inpassing.
Flex
Het aantal contracten neemt toe waarbij de afnemer en netbeheerder hebben afgesproken dat de transportcapaciteit flexibel is, dus het bestaande flexpotentieel wordt steeds beter benut, zo blijkt uit de Stand van de Uitvoering vandaag. Daarnaast worden deze capaciteitssturende contracten vaker ook echt ingezet, wat aangeeft dat ze meer nodig zijn.
De NVDE is blij met de voortzetting van de Flex-e subsidie voor bedrijven. De regeling is dit jaar geïntroduceerd, en helpt bedrijven om te investeren in flexibel gebruik en het vermijden van pieken op het elektriciteitsnet. Door flexibel stroomverbruik kunnen bedrijven doorgroeien ondanks netcongestie, en kunnen zij kosten besparen door een flexcontract te sluiten met de netbeheerder. De NVDE ziet noodzaak om het budget voor de Flex-e uit te breiden en snel te starten met een Flex-e XL-variant voor bedrijven met een grote aansluiting.
Flevoland, Gelderland, Utrecht
Onder meer in de regio Flevoland, Gelderland, Utrecht is er ondanks de aansluitstop toch nog wat mogelijk dankzij maatwerk, zo bleek volgens de Stand van de Uitvoering de afgelopen maanden. Lokaal werd gelukkig regelmatig ruimte gevonden om woonwijken of andere vragers aan te sluiten.
Kleinverbruikers
Vanaf 1 juli 2026 zijn kleinverbruikers en grootverbruikers op één wachtrij geplaatst. Het wordt dus ook voor kleinverbruikers lastiger om een (grotere) aansluiting te krijgen. Netcongestie hoeft verduurzaming echter niet in de weg te staan, concludeerde CE Delft begin september in een studie over de energiekosten. De studie beschrijft dat met een kleine aansluiting op het elektriciteitsnet meer mogelijk is dan vaak wordt gedacht. Een hybride warmtepomp past vrijwel altijd op een kleine aansluiting van 25 of 35A. Een kleine volledig elektrische warmtepomp is in de meeste gevallen haalbaar op 35A. Ook elektrisch koken en (wat minder snel) laden van een auto zijn mogelijk.