Zienswijze Regioteam Energietransitie op de Ontwerp RES 2.0 Arnhem-Nijmegen (GMR) 

Het Regioteam Energietransitie (NVDE, Energie-Nederland, Holland Solar, NedZero en Energy Storage NL) is blij met de Ontwerp RES 2.0 Arnhem-Nijmegen die ter inzage ligt. We vinden het positief dat de focus niet alleen op opwek ligt, maar dat er ook aandacht naar duurzame warmte en het energiesysteem gaat. Dat is exemplarisch voor de nieuwe fase die de energietransitie ingaat. In deze zienswijze hebben we enkele suggesties voor vervolgstappen.

Lokale schone energieopwekking gaat niet alleen schadelijke klimaatverandering tegen, het maakt ons ook minder afhankelijk van buitenlandse mogendheden waarvan we niet afhankelijk willen zijn. De omslag naar een duurzame energievoorziening maakt Gelderse inwoners en bedrijven minder vatbaar voor schommelende fossiele energieprijzen. Een duurzaam energiesysteem is veel minder kwetsbaar voor plotselinge prijsstijgingen, rekende TNO uit. Het wordt steeds duidelijker: verduurzaming is geen kostenpost, maar een strategie voor economische stabiliteit.

Daarnaast biedt lokale opwek, opslag en onderlinge levering van energie steeds vaker een oplossing voor netcongestie. De jaarlijkse energiekosten dalen tot vijftig procent, bleek uit onderzoek van EqoLibrium. Dit zien we terug bij de eerste zelfvoorzienende energiehub van Nederland in Tiel (Medel). Daar mag Gelderland trots op zijn.

We zijn daarom blij met de uitgevoerde planMER om extra zoekgebieden voor hernieuwbare opwek en duurzame warmtebronnen te verkennen. En met de conclusie dat er extra windmolens in de regio mogelijk zijn. Het is nu zaak spoedig concrete plannen te maken en die uit te werken, zodat het RES-bod zo snel mogelijk na 2030 gehaald kan worden.

Ook zijn we tevreden met de terechte aandacht voor netcongestie, in tegenstelling tot de RES 1.0. Opwek wordt in de RES 2.0 gekoppeld aan zowel de plaats als het tijdstip van energieverbruik. Dit beperkt de transportkosten van elektriciteit en zorgt ervoor dat netbeheerders minder kabels aan hoeven te leggen.

Het realiseren van energiegemeenschappen die streven naar zelfvoorziening met lokale schone energiebronnen, lokaal energie uitwisselen, het energiegebruik slim in de tijd verdelen en met middelgrote batterijen ondersteunen is een toekomstbeeld dat perspectief biedt. In onze regio wordt daarmee al geëxperimenteerd en we roepen alle betrokkenen op aan een snelle opschaling te werken.

We juichen het hoofdprincipe toe dat energie mede sturend wordt voor de inrichting van Gelderland, en zien dat graag terug in concrete beslissingen die de provincie en lagere overheden in onze regio gaan nemen. Daarbij moet de waarschuwing van Liander serieus genomen worden: het plaatsen van extra windmolens is een absolute prioriteit om evenwicht te brengen in de stroomvoorziening en het bestaande net beter te gebruiken. Het is daarom goed te zien dat de RES 2.0. deze boodschap duidelijk overneemt.

We roepen de provincie op om de beperkingen van de wespendief zo spoedig mogelijk tot de ware proporties terug te brengen, met technologie en realistische inschattingen van het overblijvende risico voor deze vogel. Daarmee zouden gemeentes in de omgeving van de Veluwe hun steentje bij kunnen dragen.

Tot slot is het begrijpelijk om de komende jaren vooral op wind in te zetten. Toch zal ook na 2030 de behoefte aan meer zonne-energie niet uitdoven. Initiatiefnemers moeten duidelijkheid krijgen welke mogelijkheden er op langere termijn voor zonne-energie zijn. Dit geldt zowel voor kleinschalige zon, waar met het resoluut afschaffen van de salderingsregeling de businesscase is verslechterd, als voor grootschalige zon-pv op daken en velden. In de RES 2.0 staat dat zonne-energie voortaan altijd aangesloten moet worden ‘achter de meter’ en nooit rechtstreeks op een onderstation. We vinden het onwenselijk dat dit als randvoorwaarde wordt gesteld, omdat extra zonne-energie in de toekomst ongetwijfeld nodig zal zijn om de energiemix te vergroenen. Dit hoeft niet inherent ‘achter de meter’ plaats te vinden. Wanneer er windprojecten bij komen, zou er ook weer ruimte moeten komen voor zonprojecten.

De opdracht van de RES 1.0. dreigt niet gehaald te worden. Dit is een risico voor de energierekening van huishoudens en bedrijven, ondermijnt vertrouwen in de energietransitie en bemoeilijkt woningbouw en bedrijvenontwikkelingen. Daarom moet de nadruk nu liggen op het daadwerkelijk ondersteunen en bevorderen van nieuwe duurzame energieprojecten, energiehubs, opslagcapaciteit en energiegemeenschappen. Bij voorkeur gebeurt dit in nauwe samenwerking met lokale spelers, wat het draagvlak ten goede komt.

Met energieke groet,

Jip Grooten

Namens het Regioteam Energietransitie (NVDE, Energie-Nederland, Holland Solar, NedZero,

Energy Storage NL)

Contact: 06 10122062 / jipgrooten@nvde.nl