Geopolitieke spanningen laten zien hoe kwetsbaar onze economie is voor fossiele energieprijzen. Een sterke economie en een leefbare toekomst vragen daarom om meer energie-onafhankelijkheid. Onderzoek van TNO laat zien dat een hernieuwbaar energiesysteem veel minder kwetsbaar is voor externe prijsschokken dan een fossiel energiesysteem. Fiscaal beleid kan een belangrijke bijdrage leveren aan die energie-onafhankelijkheid. Door de juiste prikkels te geven, kan de overheid niet alleen vervuiling ontmoedigen, maar ook investeringen in innovatie, energiebesparing en duurzame energie versnellen. Een eerlijke energieprijs is essentieel voor een concurrerende en toekomstbestendige economie. Tegelijkertijd ondermijnt het goedkoper maken van fossiele energie de investeringszekerheid voor energiebesparing en duurzame alternatieven. De NVDE pleit daarom voor een voorspelbaar en consistent fiscaal beleid dat duurzame keuzes beloont, fossiele voordelen afbouwt en ondernemers perspectief biedt.

Stimuleer de groene economie met slim fiscaal beleid

• Verlaag de energiebelasting op elektriciteit. Voor kleinverbruikers wordt elektriciteit per energie-eenheid zwaarder belast dan aardgas, terwijl de CO₂-uitstoot aanzienlijk lager is. Voor de energietransitie is het van belang dat we elektrificatie versnellen en overstappen van aardgas naar elektriciteit. De NVDE pleit ervoor de energiebelasting op aardgas en elektriciteit in balans te brengen door de energiebelasting op elektriciteit te verlagen. Daarnaast ontmoedigt de degressieve tariefstructuur elektrificatie door kleinere partijen, wordt experimenteren met hernieuwbare technieken belemmerd en wordt het stapsgewijs elektrificeren van processen minder aantrekkelijk.
• Maak investeren in de toekomst fiscaal aantrekkelijk, bijvoorbeeld via bestaande regelingen als de MIA/VAMIL of de energie-investeringsaftrek (EIA). Deze fiscale regelingen mobiliseren een veelvoud aan private investeringen voor een bescheiden bijdrage van de overheid. Optimaliseer en breid deze regelingen uit, zodat zoveel mogelijk groene investeringen fiscaal worden gestimuleerd.
• Behoud de fiscale regeling voor groene beleggingen: laat burgers mee-investeren in de energietransitie. De regeling voor groene beleggingen is een schoolvoorbeeld van slim fiscaal beleid. Een evaluatie van RVO laat zien dat elke euro belastinggeld zo’n 29-34 euro aan groene investeringen oplevert, in schone mobiliteit, lokale energie en circulaire innovatie. De regeling leidt niet alleen tot economisch strategische investeringen, het leidt ook tot meer betrokkenheid van burgers bij de energietransitie, tot extra duurzame projecten en het faciliteert een lagere rente voor deelnemende projecten. De NVDE roept op om de fiscale regeling te behouden en uit te breiden, zodat burgers, bedrijven en overheid samen kunnen blijven investeren in duurzame projecten in Nederland.

Zorg voor een eerlijke prijs op energie via belastingen en accijnzen

Het fiscale stelsel is één van de belangrijkste knoppen van de overheid om een groene en sterke economie te stimuleren. Het juiste belastingtarief zorgt voor een eerlijke prijs op energie, inclusief externe effecten. Omdat de businesscase van veel hernieuwbare technieken afhankelijk is van de beprijzing op de fossiele tegenhanger, is het zaak om tarieven voorspelbaar te houden en in lijn te brengen met de doelen voor klimaat en onafhankelijkheid. Ondernemers hebben behoefte aan perspectief en een betrouwbare overheid.

• Neem dubbele energiebelasting weg bij productie groen gas. Bij de productie van groen gas wordt momenteel energiebelasting geheven over de energie die gebruikt wordt tijdens het productieproces én over het geproduceerde groen gas dat geleverd wordt. Deze dubbele heffing op dezelfde energiestroom is onwenselijk en remt de ontwikkeling van groengasinstallaties. Groen gas is hard nodig voor onze leveringszekerheid en verduurzaming.
• Neem dubbele energiebelasting weg bij opslag van elektriciteit achter een kleinverbruikersaansluiting.

Voor de uitrol van thuisbatterijen en Vehicle-to-Grid is het onwenselijk als kleinverbruikers energiebelasting moeten betalen op elektriciteit die zij niet zelf verbruiken, maar weer terugleveren aan het net. Wanneer de salderingsregeling wordt afgeschaft zal dit een knelpunt worden, terwijl deze technologieën een belangrijke rol gaan spelen in het lokaal afstemmen van vraag en aanbod. De NVDE roept op om een oplossingsrichting voor de dubbele belasting te implementeren en de sector hierbij actief te betrekken.

• Bouw fossiele belastingvoordelen af: Europees waar nodig, nationaal waar mogelijk. Zet in op intensieve internationale samenwerking om in Europees verband fossiele belastingvrijstellingen en -kortingen af te bouwen. Waar Europese afstemming noodzakelijk is om weglekeffecten te voorkomen en het gelijke speelveld te waarborgen, moet Nederland hierin een voortrekkersrol nemen. Tegelijkertijd geldt: waar nationale maatregelen effectief kunnen worden genomen, moet Nederland niet afwachten.

Zet stimulering van zero-emissie personenauto’s voort

• Maak een plan voor toekomstbestendige autobelastingen; ‘betalen-naar-gebruik’ zou hier de basis voor moeten vormen, waarbij een elektrische auto structureel niet fiscaal zwaarder wordt belast dan een vergelijkbare fossiele auto en bij voorkeur aantrekkelijker is.
• Voer een korting in op de energiebelasting voor laadpaalexploitanten. De accijnzen op benzine en diesel zijn per ton CO₂–emissie lager dan de energiebelasting op elektriciteit. De publieke laadpalen vallen namelijk onder de eerste schijf van de energiebelasting sinds de belastingkorting op publiek laden is vervallen. De NVDE pleit voor een korting op de energiebelasting voor laadpaalexploitanten, om te borgen dat elektrisch rijden niet zwaarder wordt belast dan fossiel rijden.
• Stimuleer duurzaam deelvervoer met fiscale prikkels. Deelvervoer kan een sleutelrol vervullen in het efficiënter gebruiken van de publieke ruimte, het terugdringen van fossiel energieverbruik en daarnaast ook het verhelpen van lokale netcongestieproblemen (zoals blijkt uit proeven met bidirectioneel laden). De NVDE pleit ervoor deelvervoer voor de btw gelijk te stellen aan het openbaar vervoer en het btw-tarief daarom te verlagen naar 9%.
• Er komt een pseudo-eindheffing in de loonbelasting om ervoor te zorgen dat alle zakelijke leaseauto’s, die door werknemers privé worden gebruikt, vanaf 2027 emissievrij zijn. Uit onderzoek van CE Delft blijkt dat een nulemissie vlootnormering voor zakelijke auto’s niet alleen leidt tot een geschatte jaarlijkse CO₂-reductie van circa 0,7 Mton, maar dat in veel situaties de Total Cost of Ownership (TCO) van een elektrische auto al gunstiger is dan die van een fossiel aangedreven auto. Belangrijk is dat er goed flankerend beleid volgt om het aandeel elektrische auto’s echt te laten stijgen. Een effectieve randvoorwaarde is de korting in de bijtelling voor zakelijke leaseauto’s.
• Voer een belastingvrijstelling in voor zero-emissieschepen, in ieder geval totdat vervuilende schepen ook een eerlijke prijs betalen. Op dit moment betalen dieselschepen geen dieselaccijns over energie. Zero-emissieschepen moeten wel energiebelasting betalen over de elektriciteit die ze gebruiken. Dit moet in internationaal verband worden aangekaart, maar vergt tijd. Als dit op Europees niveau wordt afgeschaft levert dit in 2030 tot €670 miljoen aan accijnsopbrengsten op in Nederland.

De Nederlandse Vereniging Duurzame Energie (NVDE) maakt zich sterk voor een energievoorziening die volledig is gebaseerd op hernieuwbare energie door het bundelen van krachten uit de gehele sector. De aangesloten bedrijven zijn actief in hernieuwbare elektriciteit, warmte en gassen en in duurzame mobiliteit, de gebouwde omgeving en de industrie. De activiteiten voor duurzame energie bij 1.600 aangesloten bedrijven vertegenwoordigen nu al een omzet van ruim € 43 miljard en bijna 200.000 werknemers in Nederland.