Het kabinet neemt een groot deel van de juridische maatregelen over die de Nederlandse Vereniging Duurzame Energie (NVDE) eerder door Van Doorne liet onderzoeken om energie-infraprojecten sneller te realiseren. Hiermee zet het kabinet een belangrijke stap om de problemen op het stroomnet aan te pakken. “De gereedschapskist om sneller te kunnen bouwen en minder te hoeven praten over energieinfra zit nu lekker vol. Goed dat het kabinet vrijwel alle juridische versnellers uit ons onderzoek doorvoert. Nu is het zaak dat de maatregelen snel worden vertaald naar wetgeving en dat gemeenten en provincies die nieuwe gereedschappen ook gaan gebruiken”, zegt Olof van der Gaag, voorzitter van de NVDE.

Van der Gaag: “De Rijksoverheid maakt met dit pakket maatregelen veel voorwaarden voor versnelling in orde. Nu ligt de bal bij lagere overheden: zij zijn vaak het bevoegd gezag bij energieprojecten. Gemeenten en provincies kunnen zorgen voor de benodigde ruimte, snelle besluiten en vlottere vergunningverlening. Daar staat tegenover dat ze voldoende budget, expertise en medewerking vanuit de energiesector nodig hebben. Overheden en netbeheerders zijn samen aan zet om versnelling te realiseren en te streven naar max twee jaar praten en twee jaar bouwen.”

Het kabinet wil met een Crisiswet Netcongestie de aanleg en uitbreiding van het elektriciteitsnet versnellen. Zo worden beroepsprocedures verkort, vervallen bepaalde vergunningen en krijgen provincies meer verantwoordelijkheid voor complexe nieuwe stroomverbindingen. Afhankelijk van de maatregel kan dat enkele maanden tot één à twee jaar schelen. Een deel van de maatregelen gaat al per 1 oktober in.

De maatregelen sluiten grotendeels aan bij het onderzoek dat de NVDE eerder door advocatenkantoor Van Doorne liet uitvoeren. Daarin werden negen juridische mogelijkheden geïdentificeerd om de doorlooptijd van energieprojecten te verkorten. Alleen de Lex Silencio Positivo wordt vooralsnog niet ingevoerd. Vrij vertaald: een overheid die niet op tijd beslist, geeft automatisch groen licht. “We zien dit als een logische volgende stap voor verdere versnelling,” aldus Van der Gaag. “Hopelijk heeft de overheid nu de smaak te pakken en worden ook procedures voor energieopwek-projecten verkort, zoals zonne- en windparken. Daar is het ook nog vaak acht jaar praten en twee jaar bouwen.”

Niet wachten op nieuwe regels

Ook binnen de huidige regels kan de energietransitie veel sneller. Uit eerder onderzoek van Arcadis in opdracht van de NVDE blijkt dat energieprojecten tot 75 procent sneller kunnen worden gerealiseerd door procedures slimmer in te richten, bijvoorbeeld door stappen parallel te zetten en eerder samen te werken met betrokken partijen.

“We moeten dus twee dingen tegelijk doen: de regels slimmer en sneller maken én vandaag al maximaal gebruikmaken van de ruimte die de bestaande regels bieden. We kunnen het ons niet veroorloven om te wachten tot alle nieuwe wetgeving van kracht is. Met de maatregelen van het kabinet én met meer lef en samenwerking in de uitvoering kunnen we de doorlooptijden van energieprojecten fors terugbrengen,” aldus Van der Gaag.

Lees het volledige pakket van het kabinet hier

Foto: Rene van der Horst