Nederland kan miljardenkosten voorkomen als we de Europese verplichtingen voor hernieuwbare energie en energiebesparing in 2030 nakomen. De EU voerde die verplichtingen in om minder afhankelijk te worden van Rusland, na de inval in Oekraïne. Bij ongewijzigd beleid dreigt Nederland hier niet aan te voldoen. De kosten daarvoor kunnen oplopen tot 2,6 miljard euro. “Zonde van het geld,” zegt NVDE-voorzitter Olof van der Gaag. “Dat geld kun je beter steken in duurzame energie van Nederlandse mensen en bedrijven.”

Volgens onderzoek van Ecorys, in opdracht van de Nederlandse Vereniging Duurzame Energie (NVDE), kost het veel geld als we te weinig hernieuwbare energie en energiebesparing realiseren. Nederland moet een eventueel tekort compenseren door andere landen te betalen als zij hun verplichting overtreffen, de zogenaamde ‘statistische overdracht’.

Op basis van de meest recente analyses van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) concludeert Ecorys: ‘Cumulatief voor de jaren 2030 t/m 2034 lopen deze kosten op tot respectievelijk 1,1 en 2,6 miljard euro. Gezien de verwachte schaarste aan statistische overschotten om te verhandelen, lijkt het aannemelijk dat de kosten zich richting de bovenkant van de bandbreedte zullen bewegen.’

Nederland heeft eerder 200 miljoen euro betaald aan ‘statistische overdracht’ toen het in 2020 niet lukte om de toen vereiste 14 procent hernieuwbare energie te realiseren. Voor energiebesparing bestaan geen afkoopopties – daar dreigen juridische stappen vanuit Brussel, mogelijk met forse financiële consequenties.

Het kan
Door onder andere de SDE++ en de ISDE-subsidies voort te zetten, voldoende budget uit te trekken voor de Tijdelijke Ondersteuning Wind op Zee (TOWOZ) en procedures voor energieprojecten te versnellen, kan Nederland een stuk dichter in de buurt komen van de doelen voor 2030, en die voor daaropvolgende jaren zelfs halen. De NVDE rekende begin 2025 in haar ‘menukaart voor groene groei’ verschillende beleidsmaatregelen door waardoor we de doelen voor hernieuwbare energie en energiebesparing alsnog kunnen halen.

Gemiste doelen, gemiste kansen
Het Ecorys-onderzoek gaat uit van de meest recente Klimaat- en Energieverkenning van het PBL. Daarin wordt becijferd dat Nederland in 2030 groeit naar 32 procent hernieuwbare energie, terwijl het EU-doel op 39 procent ligt. Ook het doel voor energiebesparing (26,4 procent) wordt ruim niet gehaald: de teller blijft steken op 21,5 procent. Ecorys schat het cumulatieve tekort aan hernieuwbare energie en energiebesparing in de periode 2030–2035 op 766 Petajoule: een gemiste kans op schone energie, lagere energierekeningen en meer onafhankelijkheid van buitenlandse energie.

NVDE: “Elke euro boete is een gemiste investering”
“Het is zonde om miljarden te betalen aan andere landen, terwijl je er ook onze eigen huizen mee had kunnen isoleren, zon, wind en aardwarmte had kunnen benutten en bedrijven had kunnen helpen verduurzamen,” aldus Van der Gaag.

De NVDE roept het nieuwe kabinet op om te kiezen voor oranje-groene Energiedeltawerken. Investeren in duurzame energie in eigen land versterkt onze energie-onafhankelijkheid, verlaagt de energierekening en legt het fundament onder een sterke, concurrerende economie. “Nederland heeft alles in huis om deze doelen wél te halen.”

Ecorys Kosten niet behalen 2030-doelen voor duurzame opwek en besparing