Elektriciteit levert inmiddels ongeveer 35 procent van alle nuttige energie in Nederland, terwijl het aandeel in de gebruikelijke energiestatistieken van het ‘finale energieverbruik’ ongeveer 23 procent is. Elektriciteit is namelijk veel efficiënter in het bij de eindgebruiker leveren van ‘nuttige energie’: warmte leveren, een auto laten rijden of een apparaat laten werken. Bij aardgas of benzine gaat een veel groter deel verloren bij het omzetten en gebruiken van energie. Dit blijkt uit nieuw onderzoek in opdracht van de Nederlandse Vereniging Duurzame Energie (NVDE). De NVDE roept het kabinet op om naast de huidige energiestatistieken ook te gaan meten hoeveel energie daadwerkelijk nuttig wordt gebruikt. “Beleidsmakers zullen blij zijn met cijfers over nuttige energie. Dat geeft zicht op efficiënter energiegebruik direct bij de energiegebruikers,” zegt Olof van der Gaag, voorzitter NVDE.
Elektrische energie is efficiënter
In het onderzoek staat niet de hoeveelheid energie die we inkopen of verbruiken centraal, maar de energie die uiteindelijk echt iets doet: warmte leveren, een auto laten rijden of een apparaat laten werken. Dit wordt ook wel nuttige energie genoemd. Het onderzoek laat zien dat in ons nuttige energiegebruik elektriciteit al een veel grotere rol speelt dan vaak wordt gedacht. Dat verschil komt doordat elektrische technieken in hun toepassing bij de eindgebruiker veel efficiënter zijn dan fossiele alternatieven. Een elektrische auto zet bijvoorbeeld zo’n 80 procent van de energie die de batterij in gaat om in beweging, terwijl slechts zo’n 20 procent van de tankinhoud van een benzine-auto gebruikt wordt voor voortstuwing. En een warmtepomp kan met een kwart tot een derde van de energie die een gasketel gebruikt warmte leveren door gebruik te maken van energie uit de buitenlucht of de bodem. Elektriciteit vergroent bovendien veruit het snelst van alle energiedragers. Vorig jaar was al 57 procent hernieuwbaar.
“De energietransitie gaat niet alleen over minder fossiele energie, maar ook over het kiezen van efficiëntere energiedragers,” zegt Olof van der Gaag, voorzitter van de NVDE. “Door over te stappen op efficiënte elektrische technieken kunnen we dezelfde dingen blijven doen met veel minder energie. Dat maakt Nederland energiezuiniger én minder afhankelijk van fossiele energie.”
Het onderzoek laat zien dat verdere elektrificatie in vrijwel alle sectoren leidt tot minder energieverlies, ook over de hele keten. De grootste winst is te behalen in mobiliteit, maar ook in de industrie en gebouwde omgeving kunnen elektrische technieken zorgen voor grote efficiëntiewinst. Die voordelen nemen verder toe wanneer de elektriciteit steeds vaker wordt opgewekt met wind en zon in plaats van in fossiele centrales.
Cijfers aan de basis van het energiebeleid
Nuttige energie verdient daarom een vaste plek in de cijfers die aan de basis liggen van het energiebeleid. “We meten nu vooral hoeveel energie het systeem ingaat. Maar uiteindelijk telt wat die energie oplevert,” aldus Van der Gaag. “Door ook nuttige energie te monitoren, kunnen we betere keuzes maken voor een betaalbaar, efficiënt en duurzaam energiesysteem.”
Het onderzoek is uitgevoerd door masterstudenten van de Utrecht University in opdracht van de NVDE.