De vandaag gepubliceerde Industrial Accelerator Act (IAA) van de Europese Commissie constateert terecht dat de industrie een handje geholpen moet worden om te verduurzamen. De voorgestelde oplossingen mogen ambitieuzer. De Nederlandse Vereniging Duurzame Energie (NVDE) ziet voorzichtige aanzetten naar de broodnodige vraagcreatie naar duurzame producten. “Als we bedrijven meer zekerheid geven dat hun duurzaam gemaakte spullen verkocht worden, dan zullen ze graag investeren in schone fabrieken en groene energie van eigen bodem,” zegt Olof van der Gaag, voorzitter NVDE.
De verduurzaming van de Europese industrie vraagt forse investeringen. En die investeringen zijn alleen rendabel als er ook een structurele markt is voor duurzame producten. Vraagcreatie, het actief creëren van een markt voor duurzaam geproduceerde producten kan een belangrijke en haalbare oplossing bieden, zo bleek eerder uit een onderzoek van Deloitte. Honderdtwaalf Europese bedrijven en branches, waaronder de NVDE, riepen al op tot vraagcreatie.
Met zogeheten lead markets zorgt de EU in de IAA voor perspectief in industriële sectoren. In deze specifieke markten wordt de vraag naar schone technologieën gestimuleerd, om concurrerend te blijven en onze industrie te vergroenen. De NVDE is blij dat de Europese Commissie werk maakt van lead markets door middel van publieke aanbestedingen. Tegelijkertijd had private inkoop een prominentere rol in het pakket mogen krijgen. Door bedrijven te verplichten hun producten met een vastgesteld percentage groene producten te maken, wordt er een gegarandeerde markt gecreëerd voor schone energie-technologieën en -bronnen, zoals wind, zon en waterstof.
De EU zet zowel in op ‘Made in Europe’ als op low-carbon requirements. Essentieel is dat in de vereisten voor producten altijd de duurzaamheidseisen worden meegenomen. De low-carbon requirements in public procurement en lead markets zet een belangrijke stap in deze richting, wel moet low-carbon zo gedefinieerd worden dat dit Europa ook echt dichterbij de verduurzaming van onze economie en industrie brengt en Europa laat draaien op duurzame energie. Het risico van alleen Made in Europe is dat dit de snelheid van de energietransitie in de weg kan staan, doordat de prijs van bewezen duurzame technieken hoger wordt.
Juist het inzetten op duurzame producten kan twee vliegen in één klap slaan: zowel de businesscase van innovatie groene bedrijven en industrieën in Europe ondersteunen als snelheid in de energietransitie houden.
Positief is ook dat de EU de oproep aan lidstaten doet voor snellere vergunningverlening, onder andere in industrial manufacturing acceleration areas. De grootste bottlenecks hier is de energie-infrastructuur die door lange procedures nog niet in staat is om de industrie de verduurzamingsslag te laten maken. Hierin bouwt de IAA voort op het eind 2025 gepresenteerde EU Grids Package.
De NVDE is klaar voor verdere uitwerking van de IAA. Het creëren van vraag naar duurzame producten is essentieel voor de Europese concurrentiepositie en weerbaarheid. En het succes van marktcreatie blijkt al in enkele sectoren, zoals bij bio-brandstoffen en Sustainable Aviation Fuels (SAF).