NVDE over IBO: Laat iedereen profiteren van lage energierekening en comfortabel huis

16 november 2026

De Nederlandse Vereniging Duurzame Energie (NVDE) verwelkomt het Interdepartementaal Beleidsonderzoek (IBO) energietransitie woningvoorraad. Met de voorjaarsbesluitvorming in het vizier ligt er nu een keuzemenu voor het kabinet. Het IBO schetst manieren om meer huizen te verduurzamen. “Mensen moeten geholpen worden met verduurzamingsmaatregelen die zorgen voor een energiezuinig huis. Er is beleid en geld nodig, juist na 2030, om hen structureel meer grip te geven op hun energierekening. Welk beleidspakket je ook kiest,” zegt Olof van der Gaag, voorzitter van de NVDE.

Verduurzaming loont

Er is nog een wereld te winnen in het verduurzamen van woningen en gebouwen. De energierekening in een verduurzaamde woning is gemiddeld €160 per maand lager in 2030, zo blijkt uit onderzoek door CE Delft in opdracht van de NVDE, en biedt de bewoner bovendien veel meer zekerheid dat de kosten niet plotseling de pan uit rijzen.

Verduurzaming van huizen biedt natuurlijk directe voordelen, en is ook een verzekering tegen plotselinge prijsstijgingen als gevolg van geopolitieke crises. In de huidige rekenmodellen, ook in het IBO, wordt gerekend met ‘vredesprijzen’ voor gas van zo’n 22 cent per kuub, terwijl de kale gasprijzen nu vier keer hoger liggen. Het ligt in de rede ook scenario’s in beeld te brengen met structureel hogere gasprijzen.

Goed geïsoleerde huizen met een duurzame warmtevoorziening helpen mee om Nederland minder afhankelijk te maken van fossiele import. We bespaarden sinds de oorlog in het Midden-Oosten al negen miljard euro dankzij al onze duurzame energie.

Niet dweilen met kraan open

Het IBO schetst mogelijkheden om niet langer te dweilen met de kraan open. Verduurzaming is een structurele oplossing, in tegenstelling tot de ruim € 14 miljard die sinds 2022 aan steun is gegeven die uitsluitend gericht was op het verlagen van de energierekening. Dat is vergelijkbaar met de kosten van het door het IBO geschetste basispakket voor tien jaar.

Budget na 2030

Redenen genoeg dus om werk te maken van comfortabele, goed geïsoleerde woningen met duurzame oplossingen voor warmte en koeling, collectief of individueel. Het IBO schetst in het financiële plaatje de grootste bottleneck: vanaf 2030 is er geen budget meer gereserveerd voor beleid voor het verduurzamen van de gebouwde omgeving. ‘Nog heel veel mensen hebben hulp nodig om hun woning te verduurzamen en de energierekening structureel te verlagen, terwijl er na 2030 geen geld beschikbaar is om hen te ondersteunen,’ zegt Olof van der Gaag. ‘Hier moet de politiek echt met een oplossing voor komen.’

Balans tussen wortel en stok

Alle vormen van verduurzaming hebben extra stimulans nodig. Het is behulpzaam dat het IBO verschillende beleidsopties schetst, steeds met een ‘wortel en stok’. Zo is er de optie van verplichte verduurzaming bij de aankoop van een huis, met financiële ondersteuning voor degenen die dit niet kunnen betalen. De NVDE pleit voor een goede balans tussen normering voor wat (bijna) rendabel is en subsidie of een goedkope lening voor wie dat nodig heeft. Een lage energierekening is dan niet afhankelijk van een goedgevulde spaarrekening.

Huurwoningen

Verhuurders hebben een essentiële rol in het betaalbaar houden van de energierekening van huurders. Het is goed dat het IBO een aanvullende uitfasering schetst van woningen met slechtere energielabels richting 2040, in lijn met het regeerakkoord. Woningcorporaties krijgen vanaf 2028 een (indirecte) verlaging van de vennootschapsbelasting om te kunnen blijven investeren in verduurzamingsmaatregelen, maar dat is onvoldoende. Het is goed dat het IBO mogelijk aanvullend beleid hiervoor noemt. Huurders moeten kunnen meeprofiteren van de geneugten van een duurzame woning, in plaats van overgeleverd te blijven aan te hoge energierekeningen.

Warmtenetten

Bij warmtenetten is de urgentie groot. Hier zijn op korte termijn besluiten nodig over ondersteuning en financiering vanaf 2027. Terecht wordt erkend dat warmtenetten op veel plekken maatschappelijk gezien de goedkoopste oplossing zijn. Dat besef is ook bij gemeenten sterk gegroeid: er is een wachtrij van kansrijke projecten. Samen met de warmtesector willen zij huishoudens overtuigende proposities doen. Daarvoor hebben ze zicht nodig op een stabiel en langjarig subsidie-instrument voor pijpleidingen en aanpassingen in de woningen. Om de uitvoeringskracht in de sector uit te bouwen, is het zaak de private warmtebedrijven die dat willen, snel op te kopen zodat deze in publieke handen komen. Natuurlijk moet ook snel de betaalbaarheid voor eindgebruikers worden geregeld.

Slim energiegebruik

Blijvende aandacht voor isolatie en slim energiegebruik is cruciaal. Hiermee beperken we de druk op het elektriciteitsnet en kunnen huishoudens hun energierekening in toom houden. Het IBO zet in op een stimuleringsprogramma voor netbewust verduurzamen. De NVDE juicht dat toe en kijkt reikhalzend uit naar maatregelen die huishoudens hierbij helpen. Het is belangrijk dat huishoudens (financieel) worden geholpen met het verschuiven van hun energieverbruik.

Reken je niet arm met groen gas

De NVDE wil graag dat we vol inzetten op het vergroten van het aanbod aan groen gas. Laten we ons daarin niet arm rekenen. Groen gas kan ingezet worden waar de maatschappelijke toegevoegde waarde het grootst is, ook in de gebouwde omgeving. De NVDE roept op om maximaal in te zetten op de ontwikkeling van het aanbod van groen gas. Zorg ook voor een snelle inwerkingtreding van de bijmengverplichting en de juiste investeringsvoorwaarden.

‘Een comfortabel huis, minder zorgen over de rekening en minder afhankelijkheid van energie uit het buitenland: daarvoor zijn voorspelbare regels én toegankelijke ondersteuning nodig, ook na 2030,’ zegt Van der Gaag.


Misschien ook interessant