De oorlog in het Midden Oosten houdt aan en olie- en gasprijzen blijven hoog. Langzaam werken de hoge energieprijzen door in hogere prijzen voor voedsel, lonen en industriële producten. Dit heeft directe gevolgen voor de inflatie maar ook de koopkracht van huishoudens, waarschuwen economen. We kunnen er niet vanuit gaan dat energieprijzen vanzelf terugkeren naar het lage niveau van voorheen. Juist daarom moeten we zo snel mogelijk afkicken van de Europese verslaving aan fossiele energie. Alleen structurele verduurzaming zorgt voor minder afhankelijkheid, meer grip op de energierekening en prijsstabiliteit.

Groene rentekorting voor prijsstabiliteit
Elke 10-procent stijging in olie- en gasprijzen leidt tot een hogere inflatie van 0,36 procentpunt, laat recent onderzoek zien. Hernieuwbare energie is daarentegen veel beter bestand tegen geopolitieke schokken en zorgt voor lagere en stabielere energieprijzen. Wind- en zonne-energie hebben in Europa nu al gezorgd voor 24 procent lagere elektriciteitsprijzen tussen 2023-2025. Hoe hoger het aandeel hernieuwbaar, hoe sterker dit effect. Ook helpt een verduurzaamd energiesysteem met het beperken van de economische impact van prijsschokken, laat een studie van TNO zien, uitgevoerd i.o.v. de Nederlandse Vereniging Duurzame Energie. Bij een nieuwe ‘Oekraïnecrisis’ zullen energiekosten met tachtig procent minder stijgen dan in 2022, wanneer we een verduurzaamd energiesysteem hebben.

De ECB probeert grip te krijgen op deze inflatie met renteverhogingen, terwijl dit maar beperkt effect heeft bij energie-gedreven inflatie. Een recente studie i.o.v. de Committee on Economic and Monetary Affairs onderstreept dit. Ondertussen vertragen renteverhogingen de afbouw van fossiele energieafhankelijkheid, omdat investeringen in duurzame energieprojecten vanwege het kapitaalintensieve karakter extra hard geraakt worden door hoge rentes. Het afkicken van onze fossiele energieverslaving is de enige manier om de inflatie in Europa structureel te beheersen. Het ECB-beleid moet hier rekening mee houden en in ieder geval voorkomen dat het de energietransitie in de weg zit. Waar dit binnen haar mandaat past, kan de ECB bovendien extra stappen zetten om energie-onafhankelijkheid te bevorderen.

Dé manier waarop de ECB korte-termijn inflatie kan bevechten zonder het risico op langetermijn
‘fossielflatie’ te verhogen, is door een groene rentekorting te bieden aan investeringen in duurzame energie.
• Met een lagere rente voor hernieuwbare energieprojecten voorkomt de ECB dat haar beleid
disproportionele negatieve effecten heeft op de hernieuwbare energiesector.
• Meer duurzame energie zorgt direct voor lagere en stabielere prijzen in de Eurozone, waardoor de
oorzaak van inflatie bij de kern wordt aangepakt.
• Lagere financieringskosten voor energieprojecten verminderen de kosten van de energietransitie
significant, zo bespaart een rentekorting van 2 procentpunt Nederland al €15 miljard aan netkosten.

Een groene rentekorting kan worden ingevoerd via Targeted Longer Term Refinancing Operations (green TLTRO’s). Lees hier meer over het voorstel van Sustainable Finance Lab